Op woensdagavond 12 augustus is in Nederland een opvallende zonsverduistering te zien. Daarbij schuift de maan voor de zon langs en wordt ongeveer 90 procent van het zonoppervlak afgedekt. Zo’n grote verduistering is in ons land zeldzaam. De laatste keer dat een vergelijkbaar verschijnsel zichtbaar was, dateert van 1999. Een nog grotere eclips boven Nederland laat vervolgens weer tientallen jaren op zich wachten.
Tekst: Fela de Wit | Bron en beeld: Sterrenwacht Halley
Een zonsverduistering ontstaat doordat de maan precies tussen de aarde en de zon komt te staan. Hoewel de maan veel kleiner is dan de zon, lijkt zij vanaf de aarde vrijwel even groot. Daardoor kan de maan het zonlicht gedeeltelijk of zelfs volledig afschermen. In Nederland zien we op 12 augustus een gedeeltelijke verduistering, maar in delen van Groenland, IJsland en Spanje zal de zon zelfs helemaal verdwijnen achter de maan. Daar wordt het midden op de dag of avond korte tijd donker en verandert het landschap zichtbaar van kleur en sfeer.
Wie een zonsverduistering wil bekijken, moet dat altijd op een veilige manier doen. Rechtstreeks naar de zon kijken zonder bescherming kan ernstige oogschade veroorzaken. Speciale eclipsbrillen en daarvoor geschikte zonnetelescopen maken het mogelijk om het verschijnsel veilig waar te nemen.
Zonnekijkdag
De komende zonsverduistering staat centraal tijdens de Landelijke Zonnekijkdag op zaterdag 5 juli bij Sterrenwacht Halley. Tijdens deze middag geeft eclipsdeskundige Jacob Kuiper een presentatie over de verduistering van 12 augustus. Hij vertelt wat we in Nederland kunnen verwachten, maar ook hoe een totale zonsverduistering eruitziet en waarom liefhebbers daarvoor soms naar landen als Spanje of IJsland reizen. Daarbij komen ook praktische zaken aan bod, zoals het kiezen van een geschikte waarneemplek en de invloed van het weer.
Bij zonnig weer kan bovendien veilig door speciale zonnetelescopen naar de zon worden gekeken. Daarmee zijn vaak zonnevlekken zichtbaar en soms ook protuberansen, grote uitstulpingen van heet gas aan de rand van de zon. In het planetarium draait een voorstelling over de zon en de planeten.
Voor wie zich wil voorbereiden op 12 augustus zijn bij de sterrenwacht ook eclipsbrillen verkrijgbaar, zolang de voorraad strekt.
Belangrijk: kijk nooit met een eclipsbril op door een verrekijker of telescoop naar de zon. Het geconcentreerde zonlicht kan het filter beschadigen en ernstig oogletsel veroorzaken.
Praktische informatie
Zonnekijkdag Sterrenwacht Halley
📅 Zaterdag 5 juli
🕐 13.00 – 16.00 uur
🎟️ Entree: € 3,- per persoon
📍 Reserveren is niet nodig